De cultus van zelfontplooiing

In de auto luister ik graag naar Radio 1. Dus toen ik onze jongste dochter zojuist op moest halen in een naburig dorp schakelde ik plichtsgetrouw van Radio 10 (de favo zender van Lilian) naar de beste nieuwszender van Nederland.

Zo kwam ik te weten dat Tineke de Nooij de Marconi Oeuvre Award heeft gewonnen. Er ontstond via de telefoon een leuk gesprek met de radiodiva die hoorbaar in haar nopjes was met deze prijs. Tegen het einde van het gesprek zei Govert ten Brakel – de presentator van het programma – tegen Tineke dat het belangrijk was dat zij zichzelf doelen bleef stellen. Ik boorde mijn auto bijna de vangrail in van verbazing.

“Doelen stellen Govert?”. Het mens is 75! Laat haar toch lekker genieten van haar kinderen en kleinkinderen en lekker doorgaan met het presenteren voor de radio zolang ze er de fut voor heeft! Die zelfontplooiing is in onze cultuur volkomen doorgeslagen. Altijd maar ontwikkelen en vernieuwen, weinig tevredenheid. Zelfs als je 75 bent is het nog niet genoeg, je moet doelen stellen…

Dat we in onze cultuur zo druk zijn met zelfontplooiing is op zich een mooi gegeven. Volgends de pyramide van Maslow (een ordening van de menselijke behoeftes) komt de mens toe aan zelfontplooiing als aan alle andere voorwaarden (ademen, eten, drinken, seks, slaap, veiligheid, liefde, familie, status, respect etc.) is voldaan.

In mijn contacten met statushouders kom ik ook Afrikaanse mensen tegen. Over het algemeen is hun jacht op zelfontplooiing veel minder dan bij Europeanen of statushouders uit andere delen van de wereld. Voor veel vrouwen uit Eritrea is het stichten van een gezin bijvoorbeeld ruim voldoende om het leven als succesvol te bestempelen. En ja, ik begrijp ook wel dat dit komt door weinig vrijheid in het thuisland en een meer collectieve cultuur, maar het zet me wel aan het denken.



Ook in de kerk is zelfontplooiing een diepgewortelde waarde geworden. Op zich is dat bijzonder, want praktisch de hele kerkgeschiedenis door is zelfverloochening de norm. Ook binnen het onderwijs van Jezus lijkt de zelfontplooiing wat minder goed te passen, ondanks de pogingen van predikanten om de gelijkenis van de talenten als metafoor voor zelfontplooiing uit te leggen. Het resultaat is een kerk die niet zozeer wil dienen maar bediend wil worden. De boodschap moet op maat zijn voor alle doelgroepen en keer op keer willen we verrast worden door nieuwe dingen.

Ik ben erg blij met de mogelijkheden die wij in Nederland hebben om onze talenten te ontplooien, maar als 75-jarige mensen zich jaarlijks doelen moeten gaan stellen, haak ik af.

Reacties uitgeschakeld voor De cultus van zelfontplooiing

Comments are closed.

Archief
Zoeken