De Nashville verklaring

Sinds een paar jaar ben ik aan het vervreemden van de zogenaamde “standpuntenkerk” – gelovigen die het nodig vinden om wat zij geloven vast te leggen in allerlei documenten en pamfletten. Zaken van het hoofd vastgelegd in gewichtige documenten. 

Die verandering werd ingezet doordat ik kennismaakte met Shane Claiborne. In zijn geweldige boek “The Irresistible Revolution” schrijft hij: “Men had me geleerd wat een christen hoort te geloven, maar niemand had me ooit verteld hoe een christen hoort te leven”. Ook Tom Wright hielp me daarbij door op te merken dat alle geloofsbelijdenissen een heel belangrijk onderdeel weglaten: het léven van Jezus. Daar is in die geloofsbelijdenissen helemaal geen ruimte voor. dat hele stuk van dat leven van Jezus wordt er tussenuit geknipt en wat rest is de maagdelijke geboorte, de kruisdood, opstanding, hemelvaart en oordeel. Belangrijke zaken, maar juist tijdens zijn leven op aarde liet Jezus zien wat het betekent om een kind van God te zijn. 

Levensbelijdenis

In mijn boek “Tegen de draad”, stel ik dan ook voor om een levensbelijdenis te schrijven. Een document met cognitieve standpunten is immers eenvoudig ondertekend, maar het zegt werkelijk geen fluit over hoe mensen léven. Wéten hoe je moet leven is niet hetzelfde als dat leven werkelijk leiden. Door de eeuwen heen zie je dat het uitwisselen van standpunten vooral tot conflicten heeft geleid. Jouw mening tegenover de mijne zonder dat we er ooit naar hoefden leven. De vaderlandse geschiedenis staat bol van de polariserende godsdienstconflicten. 

Op dit moment is er een groep gelovigen die een Nederlandse versie van de zogenaamde Nashville verklaring heeft opgesteld – een vertaald document over huwelijk en seksualiteit dat in de VS is ondertekend door ruim 20.000 voornamelijk prominente evangelicale voorgangers. De verklaring bestaat uit 14 artikelen waarin het huwelijk wordt omschreven als ‘levenslange verbondsrelatie tussen één man en één vrouw’. Homoseksuele relaties en “transgenderisme” worden afgewezen. 

Een mening hebben mag

Hoewel ik vind dat elke gelovige een mening mag hebben over deze zaken, vind ik het opstellen van een verklaring niet bijdragen aan de dialoog over deze gevoelige materie. Er worden loopgraven gegraven en stellingen gebouwd waardoor de ene mens tegenover de andere komt te staan. En opnieuw heeft zo’n verklaring niets met het leven te maken. Het gaat wel over het leven, maar het is het leven zelf niet. Het is een statement over hoe het zou moeten. Woorden als “bijbelvast” worden te pas en te onpas gebruikt en hoewel de opstellers hun best doen om niet hoogmoedig over te komen, brengt dit document ongetwijfeld diepe verdeeldheid onder christenen in Nederland. 

Daarnaast vind ik het vanuit pastoraal oogpunt een document wat veel verdriet zal geven in die kringen waar men een andere mening is toegedaan met betrekking tot homoseksualiteit en gendervraagstukken. Waarom niet een fatsoenlijke dialoog tussen ménsen in plaat van het volhangen van de wereld met standpunten? Gaat het in het volgen van Jezus niet veel meer om het beleefde geloof in plaats van het beleden geloof? Lees het einde van Matteüs 25 er nog maar eens op na. 

Een spirituele shift

in onze kerk lazen we afgelopen jaar een aantal in het Nederlands uitgebrachte boeken van de theoloog Brian McLaren: “Een nieuw christendom” en “De grote spirituele shift’. Eerlijk gezegd had ik verwacht dat deze boeken nogal wat weerstand zouden oproepen, maar zelfs de oudstenraad was enthousiast. McLaren geeft in het laatste boek aan dat het christelijk geloof niet een statische opsomming van standpunten is, maar een spirituele reis.

Jezus was op zoek naar een diepe weg van liefde wat zich uitte in geleefd gedrag en niet in het maken van papieren statements. McLaren schrijft: “Van alle radicale dingen die Jezus heeft gezegd en gedaan, was zijn onwankelbare nadruk op liefde het meest radicaal. Liefde was het grootste gebod, zei hij. Liefde was zijn nieuwe gebod, zijn voornaamste richtlijn: liefde voor God, voor het ik, voor de naaste, voor de vreemdeling, voor de vreemde, voor de buitenstaander, voor de paria en zélfs voor de vijand zoals hij bij wijze van voorbeeld liet zien. Het nieuwe gebod tot liefde betekende dat nog geloofsopvattingen, noch woorden, noch taboes, noch systemen, noch structuren, noch de etiketten waarin ze gehuld gaan, het belangrijkst zijn. Liefde verdreef al het andere uit het middelpunt; liefde relativeerde al het andere; liefde kreeg de prioriteit boven al het andere; boven alles”.

Een tegenverklaring

Ik opperde op Facebook dat het misschien goed zou zijn om een tegenverklaring te schrijven, maar na een nachtje slapen denk ik daar anders over. We zouden dan precies hetzelfde doen als de opstellers van de Nashville verklaring: een muur aan argumenten opsommen. Hersenwerk. Een dode verklaring. Woorden op papier. Stellingname zonder echt te leven als Jezus. Nee, bij nader inzien lijkt dat geen goede aanpak. Ik zou het trouwens vooral doen uit boosheid en de verklaring op zich zou niet bol staan van de liefde. 

Buckminster Fuller zei ooit: “Je verandert nooit iets door de bestaande realiteit te bestrijden. Wil je iets veranderen, dan moet je een nieuw model opbouwen dat ervoor zorgt dat het oude model niet langer nodig is”. Mooie woorden die me aanzetten om de weg van liefde te bewandelen. Om geen tegenverklaring te schrijven, maar het gewoon maar even te negeren. 

Gemeenschappen van liefde

Als het bestrijden van deze realiteit geen zin heeft, wat zou je dan wel kunnen doen? Ik denk dat het beste wat we kunnen is gewoon andere kerken bouwen. Echte gemeenschappen vol liefde. leerscholen waar we afleren om steeds maar weer een standpunt in te nemen en waar we het oordeel overlaten aan hem die daarvoor is aangesteld. Dat zal niet zonder slag of stoot gaan. Ook ik kan gemakkelijk een oordeel geven, maar het is de moeite waard om te starten met die spirituele reis. 

En begrijp me goed: liefde betekent ook dat we elkaar soms corrigeren, want als iemand op een spoor zit wat tot zijn of haar ongeluk leidt, dan zou het niet van liefde getuigen om daar niets van te zeggen. Maar dan niet in opgeklopte pamfletten waar de eigen mening superieur wordt geacht boven die van de ander, maar in een dialoog. Van mens tot mens met als basis de liefde voor de ander. Met als basis de liefde van Christus.


11 Comments
  1. Rene 5 januari 2019 at 13:41

    Mooie inzichten Jan. Ik voel elke keer de verleiding om dingen op papier te zetten, en steeds wwer merk ik dat daarmee de ziel van de boodschap verdwijnt. Echte inspiratie steoomt zelden via papier, maar door relationele interactie. Dank voor de ‘papieren inspiratie’ 😉

  2. Rosanne 5 januari 2019 at 14:02

    Ik ben blij met je stuk! Als we iets op papier zouden willen zetten zouden dat wat mij betreft verhalen van Gods liefde moeten zijn. In de discussie over homoseksualiteit en de kerk gaat het steeds over Gods heiligheid tegenover Gods barmhartigheid. De heilige verbintenis tussen man en vrouw en pastorale barmhartigheid naar homo’s.
    Gods heiligheid en Gods barmhartigheid. Zijn dat twee verschillende dingen of is God één?
    Er was een tijd dat ik diep in de put zat. Er waren mensen over mijn grenzen gegaan, en ik was zelf ook over grenzen gegaan. Ik voelde me vies en schuldig en niets meer waard. Ik wilde God volgen maar alles ging fout.
    Tijdens een bijbelkring bad iemand voor me (die overigens niks van mijn situatie af wist). Hij zei “God is je heiligheid”. Dat sloeg in als een bom want ik voelde me alles behalve heilig! Maar ineens begreep ik dat niet wat ik deed, niet de handen die mij betast hadden, niet de lippen die ik zoende, niet de gevoelens die ik had en zelfs niet mijn gedachten bepaalden hoe heilig ik was. Ik was heilig omdat God heilig was. Omdat ik zijn kind was, zijn erfgenaam. Dat is genade, dat is Gods barmhartigheid. Gods heiligheid en zijn barmhartigheid zijn één. Ik ben biseksueel en ik ben heilig omdat God heilig en barmhartig is.

    • Esther 6 januari 2019 at 21:26

      Mooi geschreven en herkenbaar! Ik worstel ook die dingen, al heb ik het licht van de Genade nog niet echt gezien. Als ik met een vrouw in zee ga word ik erg onrustig…oordeel…bla bla…
      Maar ik ben ook wie ik ben dus dat is een strijd. Dank voor je geschreven reactie!

  3. Pingback: De Nashville-verklaring: uitspreken tegen “transgenderisme” | Website van Dave Plantinga

  4. Anthony Ruijtenbeek 6 januari 2019 at 14:34

    Ik denk dat het probleem veel fundamenteler ligt.

    De kritiek die Jezus op de Farizeeën lijkt te geven, is niet alleen dat ze niet volgens hun eigen normen leven, maar ook (bijvoorbeeld in de Bergrede) dat ze het ideaal naar beneden hebben bijgesteld. En dus ook fundamenteel vervormd hebben. Als het ideaal héél hoog ligt, dan (h)erkennen we elkaar allemaal als tekortschietende mensen, en diegenen die er dichtbij in de buurt komen, die kunnen dat alleen in nederigheid doen.

    Ik sta dus wat ambivalent tegenover die verklaring, ik kan blij zijn vanwege wat er wél beaamt wordt, of juist verdrietig door wat er niet verklaard wordt. Het laatste overheerst bij me, juist omdat de weglatingen nogal fundamenteel zijn.

    Ik ben het niet zo eens met je kritiek op ‘standpuntenkerken’. Volgens mij is het onderliggende probleem dáár ‘gewoon’ sola scriptura. Als niet helder te krijgen is wát de leer is en dus wát het ideaal is, krijg je welhaast een constante strijd over grenzen. Dat los je ook niet op door ‘heiligenlevens’ ten voorbeeld te stellen, die zijn net zo goed als de Bijbel multipretabel, of ze worden beschouwd als mensen die vanuit goede bedoelingen heel verkeerde dingen deden, dat kan ook nog.

  5. Monique Bruinsma 7 januari 2019 at 00:11

    Dag Jan,

    We hebben elkaar nooit ontmoet, doch heb jij mijn bijdrage voorgelezen tijdens de Coming Out week in oktober 2018 in Woerden tijdens de Regenboogdienst.
    Ik was zoals je nog wel weet opgenomen in het ziekenhuis.

    Het is toepasselijk dat mijn bijdrage van de Regenboogdienst inhaakt op de Nashville verklaring. Het blijft hoe dan ook dat ieder zijn eigen beleving als individu over zijn geloof en belijden zelf daarin bepaald en zich niet laat bepalen.

    • Henk 7 januari 2019 at 16:15

      Komt ALLEN tot mij die vermoeid en belast zi:jt,en ik zal u rust geven .
      Je wordt langzamerhand zo moe van al die dominees die er zo nodig weer iets van moeten vinden.
      De Here Jezus zegt in Johannes 6:37wie tot Mij komt, zal ik geenzins uitwerpen.
      Wat denkt men hiermee te bereiken?
      Er is maar een die lacht en dat is degene die altijd verdeeld wil zaaien onder christenen.

  6. Andries 7 januari 2019 at 20:01

    Het ontstaan van nieuw leven, gedraagt zich als een Gausse kromme : 95% (4sigma) gaat goed, is wat wij noemen ‘normaal’. Ter linker en rechterzijde van de kromme (2 x 2.5%) behoren de erfelijke gen afwijkingen( speling van de natuur ofwel natuurlijke variatie), de mindere of erge afwijkingen van ‘de norm’. Van autisme, zeldzame ( stofwisselings)ziektes, down syndroom tot sexuele geaardheid. Door die laatste categorie selectief af te wijzen als zondig, bevestig je de feilbaarheid van de schepper en daarmee tevens de selectieve menselijke maakbaarheid van (het christelijk ) een geloof. Liefde is dan ver te zoeken!

    • Paul 7 januari 2019 at 22:07

      Beste Andries,

      Het afwijzen (hoe positief je reactie ook bedoeld moge zijn) begint al met het opsommen van homofilie in het rijtje van ziektes. Dat is de kern van het probleem. We zijn allemaal gelijk en in Zijn evenbeeld gemaakt. Of je nu op man of vrouw valt doet niet ter zake.

  7. Marcel 8 januari 2019 at 17:43

    Beste Jan en lezers,

    Zojuist heb ik de Nashville-verklaring doorgelezen en ook de Bijbelse referenties die erbij stonden.

    Dat raakte mij diep en ik ben God daar dankbaar voor. Ik werd mij bewust van mijn zonden van onreinheid en heb me daarvan bekeerd en gebeden voor vergeving.

    Ik hoop dat deze verklaring er toe mag bijdragen dat veel mensen zich zullen bekeren en heilig mogen gaan leven zoals God het bedoeld heeft.

    Ik hoop ook dat kerken zich zullen bekeren van hun jaren van stilzwijgen of het geven van gemixte signalen. Dit terwijl de seculiere wereld de laatste decenia maximale effort heeft gegeven om de zondige manier van leven als normaal of zelfs aantrekkelijk te bestempelen.

    Zo’n verklaring zou eigenlijk niet eens nodig moeten zijn als de kerk al die jaren duidelijk was geweest in haar standpunten.

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.